31/10/2020

Σαν σήμερα στις 2 Σεπτεμβρίου 1984″έφυγε” ο κορυφαίος δραματικός ηθοποιός Μάνος Κατράκης

ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΤΥΡΑΝΝΟΣ (1974) Μ. Κατράκης Α. Κατσέλη (Βίντεο)

 

Από την παγκόσμια περιοδεία του Οιδίποδα Τύραννου (1974). Η μαγνητοσκόπηση έγινε στην Ιαπωνία:

 

Ήταν το μικρότερο από τα πέντε παιδιά του εμπόρου Χαράλαμπου Κατράκη και της Ειρήνης. Πριν συμπληρώσει τα 10 του χρόνια η οικογένειά του μετακόμισε στην Αθήνα καθώς οι δουλειές του πατέρα δεν πήγαιναν και τόσο καλά και θεώρησαν πως η πρωτεύουσα θα προσέφερε περισσότερες επαγγελματικές ευκαιρίες από τη Μεγαλόνησο. Κάποια στιγμή σε νεαρή ηλικία αναγκάζεται να γίνει ο προστάτης της οικογένειας, καθώς ο πατέρας του λείπει πια συνεχώς και ο μεγαλύτερος αδελφός του Γιάννης κατοικεί στην Αμερική.

Ο Κατράκης στα νεανικά του χρόνια έπαιξε ποδόσφαιρο και αγωνιζόταν στην θέση του σέντερ Μπακ. Έπαιζε αρχικά στην ανεξάρτητη ομάδα του «Κεραυνού Πολυγώνου» και το 1925 μεταπήδησε στον Αθηναϊκό. Με τον Αθηναϊκό αγωνίστηκε στα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ.Α το 1924-25 όπου τερμάτισε τρίτος στον όμιλο του και την περίοδο 1925-26 όπου τερμάτισε έκτος.

Καριέρα

Ο Κατράκης εφανίστηκε για πρώτη φορά σε θεατρική σκηνή στην Αθήνα το 1927. Ο σκηνοθέτης Κώστας Λελούδας ενθουσιάστηκε από τη δυναμικότητά του. Έναν χρόνο μετά έπαιξε στην πρώτη ελληνική βουβή ταινία με τίτλο Το λάβαρο του ’21 (1928). Παράλληλα συμμετείχε σε θεατρικές παραστάσεις τοπικών θιάσων, μεταξύ των οποίων ο Θίασος Νέων του Ανδρέα Παντόπουλου και ο θιάσος της Μαρίκας Κοτοπούλη. Το 1931 μπήκε στο Εθνικό Θέατρο.

Τη δεκαετία του 1930 γνωρίστηκε με τον μαέστρο Δημήτρη Μητρόπουλο και έγιναν φίλοι. Από το 1933 έπαιξε κατά σειρά με τους θιάσους Λουδοβίκου Λούη, Μήτσου Μυράτ, Βασίλη Αργυρόπουλου και Μαρίκας Κοτοπούλη μέχρι το 1935, όταν επαναπροσλήφθηκε από το Εθνικό θέατρο.

Πόλεμος-Κατοχή-Αντίσταση-Εξορία

Ο Κατράκης συμμετείχε στο μέτωπο και νυμφεύτηκε δεύτερη φορά αλλά ξαναχώρισε. Επίσης, έχασε τα δίδυμα παιδιά του. Το 1943, όταν ανέλαβε Πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών συνέβαλε στην ίδρυση του Κρατικού θεάτρου Θεσσαλονίκης.

Ο Κατράκης εντάχθηκε στο ΕΑΜ και στο ΚΚΕ κατά τη διάρκεια της Κατοχής, και πολέμησε στην Εθνική Αντίσταση. Η πεισματική άρνησή του να υπογράψει “δήλωση μετανοίας και αποκήρυξης των κομμουνιστικών ιδεών” οδήγησε σε διώξεις, βασανιστήρια και εξορία στη Μακρόνησο και τον Άη Στράτη για σχεδόν επτά χρόνια. Η φιλία του και η κοινή πορεία με συναγωνιστές του, όπως ο Γιάννης Ρίτσος, ο Τζαβαλάς Καρούσος και ο Γιάννης Χοντζέας, τον βοήθησαν να αντιμετωπίσει τις δραματικές αυτές στιγμές. Ταυτόχρονα εμψύχωνε σύντροφους του στη Μακρόνησο και στον Άη Στράτη.

Όταν στις αρχές της δεκαετίας του 1950 επιστρέφει στην Αθήνα οριστικά, το μετεμφυλιακό κλίμα είναι βαρύ. Αναγκάζεται να εργαστεί ευκαιριακά (στο ραδιόφωνο στην αρχή) αλλά σιγά-σιγά έπαιρνε μικρούς ή μεγαλύτερους ρόλους στο θέατρο και στον κινηματογράφο.

Επαγγελματική καταξίωση

Το 1951-1952 διοργανώνει «ποιητικές απογευματινές» στο θέατρο Μουσούρη. Το 1952 πρωταγωνίστησε στον «Προμηθέα» του Αισχύλου με τον Θυμελικό θίασο του Καρζή σε Δελφούς και Αθήνα, όπου μετά την παράσταση δέχεται την έκφραση συγχαρητηρίων από τους Βασιλείς. Ακολούθως πρωταγωνίστησε στον θίασο της Κοτοπούλη και το 1953 οργάνωσε δικό του θίασο. Από το 1954 εργατόταν στο Θεάτρου Αθηνών και από το επόμενο έτος το Εθνικό Λαϊκό Θέατρο.

Προσωπική ζωή

Νυμφεύτηκε σε ηλικία 25 ετών την, επίσης ηθοποιό, Άννα Λώρη, αλλά σύντομα χώρισαν.

Το 1954, μετά από μία θεατρική πρεμιέρα, γνώρισε την δεύτερη σύζυγό του, Λίντα Άλμα.

Θάνατος

Η συνεχής καταπόνηση του οργανισμού του του δημιούργησε με τον καιρό προβλήματα και η υγεία του εξασθένησε. Αρνήθηκε να ακολουθήσει αυστηρό πρόγραμμα θεραπείας, όντας καπνιστής. Έτσι, λίγο μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων της τελευταίας ταινίας όπου πρωταγωνίστησε με τίτλο Ταξίδι στα Κύθηρα, απεβίωσε στις 2 Σεπτεμβρίου του 1984, σε ηλικία 76 ετών, λόγω καρκίνου του πνεύμονα. Μέχρι το τέλος της ζωής του ήταν μέλος του ΚΚΕ. Κηδεύτηκε στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών.

Κινηματογραφικές ταινίες

1929 Το λάβαρο του ’21
1931 Έτσι κανείς, σαν αγαπήσει
1932 Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας
1946 Καταδρομή στο Αιγαίο
1948 Μαρίνος Κονταράς
1953 Εύα
1954 Μαγική πόλις
1956 Ο δρόμος με τις ακακίες
1961 ΑντιγόνηΦλογέρα και αίμα

Συνοικία το όνειρο

1962 ΗλέκτραΘρίαμβος
1963 Αθώα ή ένοχηΈνας ντελικανής

Τα κόκκινα φανάρια

Ο αδελφός της Άννας

1964 ΔιωγμόςΠροδοσία

Οι επικίνδυνοι

Ενωμένοι στη ζωή και στο θάνατο

1965 Το μπλόκοΣπαραγμός

Ο επαναστάτης

Ιστορία μιας ζωής

Το χώμα βάφτηκε κόκκινο

Η έξοδος του Μεσολογγίου

1966 ΑχάριστηΟ κατατρεγμένος

Σκλάβοι της μοίρας

Μαζί σου για πάντα

Η Ελλάς χωρίς ερείπια

Δάκρυα για την Ηλέκτρα

Έρωτας στην καυτή άμμο

Έχω δικαίωμα να σ’ αγαπώ

Κατηγορώ τους ανθρώπους

Τώρα που φεύγω απ’ τη ζωή

Αιχμάλωτοι του πεπρωμένου

1967 Ο δραπέτηςΚοντσέρτο για πολυβόλα

Τι κι αν γεννήθηκα φτωχός

Ο Λαμπίρης εναντίον παρανόμων

1968 Η λυγερήΤζέην Έυρ

Ξεριζωμένη γενιά

Η καρδιά ενός αλήτη

Το κανόνι και τ’ αηδόνι

Μια μέρα ο πατέρας μου

Η λεωφόρους του μίσους

Ας με κρίνουν οι γυναίκες

Τόσα όνειρα στους δρόμους

Κατηγορούμενη απολογήσου

Θα κάνω πέτρα την καρδιά μου

Φίλησέ με πριν φύγης για πάντα

1969 Ο πρόσφυγαςΗ ώρα της αλήθειας

Η σφραγίδα του Θεού

Για την τιμή και τον έρωτα

Κακός, ψυχρός κι ανάποδος

Η λεωφόρος της προδοσίας

Κυνηγημένη προσφυγοπούλα

Φίλησε με πριν να φύγεις για πάντα

Κουρέλι της ζωής

1970 Ορατότης ΜηδένΕσένα μόνο αγαπώ

Η ζούγκλα των πόλεων

Κατηγορώ τους δυνατούς

Ώρες αγάπης ώρες πολέμου

Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο

1971 Κατάχρησις εξουσίαςΗ λεωφόρος του μίσους
1972 Χωρίς συνείδησηΗ Αλίκη δικτάτωρ

Με φόβον και πάθος

Αντάρτες των πόλεων

1973 Οι προστάτες
1974 Η δίκη των δικαστών
1978 Ο εφιάλτηςΚραυγή γυναικών

Ο ήλιος του θανάτου

1980 Ο άνθρωπος με το γαρίφαλοΕλευθέριος Βενιζέλος: 1910-1927
1984 Ταξίδι στα ΚύθηραΤα χρόνια της θύελλας